banner17

banner18

banner19

Kentin Kültürünü Yaşatıyor, Sanat Eserleri Üretiyorlar

Van Yüzüncü yıl Üniversitesi (YYÜ) bünyesinde bulunan Kilim Müzesi’nde Anadolu’nun kaybolmaya yüz tutmuş halı ve kilim motifleri hünerli ellerle tekrar hayat buluyor.

Bölgesel 07.09.2020, 11:08 07.09.2020, 13:07 Korkut
763
Kentin Kültürünü Yaşatıyor, Sanat Eserleri Üretiyorlar

Anadolu’nun kaybolmaya yüz tutmuş halı ve kilim motifleri, Van Yüzüncü yıl Üniversitesi (YYÜ) bünyesinde bulunan Kilim Müzesi’nde hünerli ellerle tekrar hayat buluyor. Van'da kurulan atölyelerle yeniden gün yüzüne çıkartılan halı ve kilim dokuma geleneği yaşatılmaya devam ediliyor. Müzede, Van ve Hakkâri yöresine ait el yapımı hem yüz yıllık halı kilimler sergileniyor, hem de bu halı kilimlerin aynısı, müzenin bünyesinde bulunan atölyelerde dokunarak geleneğin yok olmaması sağlanıyor. Van YYÜ Türk El Sanatları Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürlüğü kapsamında açılan halı ve kilim dokuma kurslarında, usta öğreticiler tarafından kursiyerlere verilen eğitimlerle kaybolmaya yüz tutmuş yöreye özgü motiflerinin kilim ve halılara işlenerek gelecek kuşaklara aktarılması sağlanıyor.

Açılan kurslarda, özellikle Doğu Anadolu bölgesinde geçmişte yapılan halı ve kilimlerde kullanılan yöresel motiflerin halı ve kilimlere işlenerek geçmişte yapılan geleneksel çalışmalar canlı tutuluyor. Van YYÜ Türk El Sanatları Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürlüğü bünyesinde açılan kurslarda dokumacılığın öğretilmesi ve motiflerin yaşatılması için başta ev kadınları olmak üzere birçok genç kadın kursiyer, hünerli elleriyle Usta Öğreticiler eşliğinde halı ve kilim dokuyor. Geçmişte kullanılan motifleri halı tezgâhlarında halı ve kilimlere dokuyan kadınlar hem meslek öğreniyor hem de unutulmaya yüz tutmuş motiflerin canlı tutulmasını sağlayarak gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlıyor.

“VAN-HAKKÂRİ YÖRELERİNE AİT KİLİMLER MODİFLENDİRİLİYOR”

Halı ve kilim atölyesinin kuruluş tarihine değinen Van YYÜ Türk El Sanatları Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürü Nazan Oskay, “1990 yılından itibaren kurulan halı ve kilim atölyesi, kuruluş amaçlarından bir tanesi Türkiye’nin aslında her köşesinde yürütülmek istenen bir etkinlik, ama ne yazık ki birçok insan bu kültürü tanımıyor. Biz ise bunları geleceğe, gelecek nesillere aktarmayı düşünüyoruz. Özellikle Van-Hakkâri yöresine ait halı ve kilim motifleri hiçbir şekilde stilize etmeden geçmişte halı ve kilim motifleri nasıl işlenmişse bugünde aynı şekilde işlenmeye gayret ediliyor. Kurumumuz ilk kurulduğu zaman birçok elemana istihdam alanı oluşturulmuştu. Ancak şuan birçok insan bu işi artık yapmamaya başladı. Bunların dışında ikinci bir kültür daha yaşatmaya çalışıyoruz. O da Siirt battaniyesi, aslında Van’a özgü bir kültür değil, sadece yaşadığımız coğrafyayla özdeşleştiği için Siirt battaniyesine de atölyemizde yapmaya başladık. Şuan yaklaşık olarak atölyede 13 eleman faaliyet gösteriyor. Kilim atölyesinde kadınlar, Siirt battaniyesi yapımında ise erkekler çalışıyor.” Dedi.

“İNSANLAR KİLİME SARF EDİLEN EMEĞİ GÖRMÜYORLAR”

Bir kilimlerin dokuması yaklaşık 3 ay gibi bir zaman aldığının altını çizen atölye müdürü Oskay, “Tabi kilimin ebatına göre de zaman aralığı değişebiliyor bazen hazırlanması 1 yılı da bulabiliyor. Bu kilim ve Siirt battaniyesi dediğimiz bu dokuma türleri neredeyse unutulmaya yüz tutmuş durumda. Çünkü insanların kilimin dokumasıyla getirisinin birbirini karşılamadığı görüyoruz. Misal bu tür halı ve kilim dokuma atölyelerinde iş gücünün yoğun bir emek istediğini kendileri görmeden, çalışmadan anlamayacaklar. Ancak insanlarımız kilimin fiyatına bakıp sarf edilen emeği görmezler. Bundan dolayı da bu işi yapan çok az insana denk gelirsiniz. Van’da bir elin beş parmağını geçmeyen halı ve kilim atölyesi vardır. Hal böyle olunca değerlerimizi ve kültürümüzü gelecek nesillere nasıl aktaracağız. Bu atölyeye desteklerini esirgemeyen Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’ne de teşekkür ederim. Van YYÜ bu desteği sağlıyor ki gelecek nesillere bu kültürü taşıyabilelim. Kilim dediğimiz düz yaygılar yapılmıyor, insanların ve turistlerin ilgisini çekebilecek, faklı desenlerle işlenmiş hatta tamamen Van’a özgü halı ve kilimlerimiz de var.” İfadelerini kullandı.  

“ATÖLYENİN GELİŞMESİ İÇİN YETKİLİLERİN DE YARDIMI GEREK”

Bu atölyede sadece bir kilim üretim atölyesi olmadıklarını, aynı zamanda bir müze görevinde de bulunmadıklarını belirten Oskay, “Eski geleneklere özgü birçok çalışmalarımız mevcut, bunların hiçbiri satılık değil. Buradaki amaç ise insanların gelip görüp belleklerinde eski geleneklere dair fikir sahibi olmalarını istiyoruz. Bu atölyenin daha da gelişmesi için Van Valiliği, Van Büyükşehir Belediyesi, Sivil Toplum Kuruluşları, Sanayi ve Ticaret Odası,  Kurum ve Kuruluşların ciddi anlamda destek vermeleri gerekir. Kaybolan değerlerimizi yaşatalım, geçmişi geleceğe taşıyalım, gelecek nesillere ilham olalım bu kadar güzel ve iç açıcı bir ortamın yok olmasına göz yummayalım. Çünkü bir geleneği de ayakta tutan ekonomidir, işi özü ne yaparsanız yapın iş tekrar ekonomide bitiyor. Destek olmadan bir insanın kilim dokumasını, halı işlemesini ve kendi kültürünü gelecek nesillere aktarmasını bekleyemeyiz.” Şeklinde konuştu.

“SAVATLI GÜMÜŞ SANATINI TEKRAR YAŞATACAĞIZ”

Bu atölyede eskiden birkaç ustayla Van’a özgü olan savatlı gümüş sanatını da yaşattıklarını dile getiren Oskay, “Daha sonra gümüş sanatını bilen ustaların ayrılması sonucu bu sanat da yapılmamaya başlanmış ve şu an unutulmuş durumda. Gümüş sanatını da farklı kurumlarla bir araya gelerek Van’ın değeri olan sanatı tekrar yaşatmak istiyoruz. Ama halkımızdan da bunlar için duyarsız olmamalarını istiyoruz. Çünkü üniversite içerisindeki yerimiz çokta görünür bir yerde değil, ama her yerde tabelamız var. Kedi evine gelen insanlar oluyor, atölyenin önünden ise çekip gidiyorlar. Bakmakla görmek arasındaki fark bu olmalı.” Dedi. 

Kaynak: Orhan Sağlam - Şehrivan
Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
SİZCE YAPTIĞIMIZ İŞİN UNVANI AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ?
SİZCE YAPTIĞIMIZ İŞİN UNVANI AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ?
Namaz Vakti 18 Nisan 2021
İmsak 04:41
Güneş 06:14
Öğle 13:09
İkindi 16:53
Akşam 19:53
Yatsı 21:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü