banner46
04.04.2022, 09:31 1334

İşletmelerde Maliyetler ve Fiyatlandırma -1-

Halı yıkama ile ilgili her toplantıda en çok konuşulan konuların başında fiyatlandırma ve fiyat istikrarı gelmektedir. Yüzlerce halı yıkamacı dostumuzla görüşüyoruz. Genellikle bu konuda yeterli malûmatları olmadığını; rastgele ve sadece rekabet endişesi ile fiyat belirlediklerini, dolayısıyla emeklerinin karşılığını alamadıklarını üzülerek müşahede ediyoruz. Sonuçta sektör, işletme devir hızı en yüksek sektör haline geliyor.

Konunun önemini daha müşahhas hale getirmek için yaşadığım bir hadiseyi paylaşarak başlamak istiyorum. Sevdiğimiz eski bir müşterimiz fuarda ziyaretimize gelmişti. Kaç paraya yıkadıklarını sordum. Söylediği metrekare fiyatı çok düşüktü. Hayretle "nasıl para kazanıyorsunuz" diye sordum. "Abi biz iyi kazanıyoruz, bölgede en çok biz halı yıkıyoruz" deyince şaşkınlığım daha da arttı. Nasıl oluyor bu? dedim. "Abi dedi. Biz babam ve üç kardeşimle birlikte çalışıyoruz. Dükkan da kendimizin, kira vermiyoruz. Allah bereket versin. Kazanıyoruz." Artık dayanamadım. Samimiyetlerine ve yaşıma güvenerek sesimi bir hayli yükselterek elime kağıt-kalem alarak sordum. Dükkanı kiraya verseniz kaça verirsiniz? 5.000 ₺ kabul edelim. Siz başka bir yerde asgari ücretle çalışsanız 3.000’er ₺ alsanız, 4 kişi 12.000 ₺ yapar. Etti 17.000 ₺. Siz ayda bu kadar para kazanıyor musunuz? Rengi attı, morali bozuldu, lafın nereye gittiğinin farkına vardı. "Eğer 17.000 ₺’nin üstünde kazanıyorsanız kar ediyorsunuz. Aksi takdirde siz ancak kiranızı ve maaşlarınızı alabiliyorsunuz. Girdiğiniz riskin karşılığı yok! Üstelik bu hesabın içinde daha makina, ekipman ve araç amortismanları da yok" dedim. Sonra uzunca bir sohbet ettik, teşekkür ederek ayrıldı.

 

Görüldüğü gibi mesele bir hayli ciddi. Şimdi halı yıkamacı kardeşlerimizi hiç olmazsa asgari seviyede bilgilendirerek işlerini daha bilinçli ve kârlı hale getirmelerine yardımcı olmaya gayret edeceğiz. İnşaallah faydamız olur.

Fiyat nedir? diye başlarsak; kısaca "bir ürün veya hizmetin karşılığında ödenen, ödenmesine razı olunan paradır." diyebiliriz. Fiyatlandırma ise fiyatın, yani sunulan ürün veya hizmetin değerinin, müşterinin ödemek zorunda olduğu miktarın belirlenmesidir. Buna göre fiyatlandırma yaparken nelere dikkat etmemiz, neleri göz önünde bulundurmamız gerekir, hangi faktörler fiyatlandırmaya etki eder? İncelenecek çok başlık var. Biz halı yıkama özeline uygun olarak birkaç başlıkla iktifa edeceğiz.


Maliyetler, hedef kitle, rakip fiyatları, marka konumlandırma, talebin fiyat esnekliği, potansiyel müşterilerin sosyal ve psikolojik analizi...vs.

Bir işletmenin kâr edebilmesi için basit olarak toplam gelirlerinin toplam giderlerinin üstünde olması gerekir. İşletmelerde toplam gelirlerle toplam giderlerin eşit olduğu kar ya da zararın olmadığı duruma "başabaş noktası" denir. Bu noktanın belirlenebilmesi için "başabaş noktası analizi"ne ihtiyaç vardır. Başabaş noktası analizi için maliyet unsurlarını önce 1- Sabit maliyetler 2- Değişken maliyetler olarak ikiye ayırabiliriz. Sabit maliyetler; üretim miktarına bağlı olmaksızın her halükârda işletmenin kasasından çıkan harcamalardır. Mesela; kira, personel gideri, telefon gideri vb. Değişken maliyetler ise üretim miktarına bağlı olarak artan ya da azalan harcamalardır. Şampuan masrafı, mazot gideri, sarf malzemeleri vb. gibi.

Şimdi herhangi bir halı yıkama işletmesi için örnek bir başabaş noktası analizini yapmaya çalışalım.

Yıkama metrekare üzerinden olduğundan kullanacağımız birim metrekare olacak. Değişken masraflarla başlayalım. Bir metrekaredeki maliyetler şöyle olsun;
0,25 ₺. Şampuan
0,15 ₺. Poşet
0,50. ₺. Su
1,45. ₺. Elektrik
1,78. ₺. Mazot
0,14. ₺. Parfüm, leke çıkarıcı
0,10. ₺. Etiket, Barkod vs.
4,37. ₺. Toplam. (Metrekare maliyeti)
Sabit masraflar (aylık)
5000 ₺. Kira
18.000.₺. İşçilik. ( 6000x3)
4.500 ₺. SGK
5.000 ₺. Muhasebe, vergi
3.000 ₺. Telefon, internet, aydınlatma
2.500. ₺. Diğer giderler
38.000. ₺. Toplam aylık gider

Bu işletmenin halının metrekaresini 10 ₺ den yıkadığını düşünelim.


10-4,37 = 5,63
     38.000 / 5,63 = 6.750 metrekare bu firmanın başabaş noktası.


25 gün çalışıldığını varsayarsak 6.750/ 25 = 270 metrekare ortalama her gün halı yıkarsa kar-zarar etmeden çalışmış olur. Kar edebilmesi için aynı fiyattan bu metrekarenin üstünde halı yıkayabilmesi gerekecektir.


Metrekare fiyatı daha yüksek olursa başabaş noktası daha aşağıda, düşük olursa daha yukarıda gerçekleşir.

Ortalama yıkadığımız metrekare üzerinden maliyeti dikkate alarak fiyat belirlemeyi örneğimize göre şöyle yapabiliriz. Günde 300 metrekare halı yıkadığımızı var sayalım. 25 çalışma gününde 300x25=7500 metrekare aylık halı yıkamış oluyoruz. Buna göre;
38.000 / 7.500 = 5.07 (metrekare başına düşen sabit maliyet)
5.07 + 4.37 = 9.44 ( Bir metrekare toplam maliyeti)

Bu işletme kar edebilmesi için 9.44 ün üzerinde bir fiyat belirlemesi gerekiyor. Mesela %20 kar etmeyi planlıyorsa fiyatını 9.44x0.20= 1.89 ilave ederek 9.44+1.89=11.33 civarında belirlemelidir.

Şüphesiz bu örnek bir çalışma. Her halı yıkama işletmesine göre, yöresine göre, başka faktörlere göre maliyet unsurları ve miktarları değişecektir. Mesela, mazot gideri aynı gün adrese gitmekle, ertesi gün programlı gitmek arasında %20 civarında farklılık gösterecektir. Örneğimizde makine, araç ve ekipman amortismanları (eskime payları) hiç dikkate alınmamıştır.

Gelecek yazımızda bununla birlikte konunun başka yönlerini incelemeye çalışacağız inşaallah.

Herkese hayırlı, bereketli kazançlar diliyorum.

Yorumlar (5)
Rıdvan Bektaş 2 ay önce
Çok sade ve anlaşılır bir şekilde ifade etmişsiniz üstadım. Hepimizin bir kaç kez okuması gereken bir yazı. Ülkemizdeki fiyat artışlarını dikkate alırsak istisnasız her işletmenin düzenli olarak maliyet hesabı ile uğraşması gerekiyor. Kaleminize sağlık.
Şevket Çetinkaya 2 ay önce
Rıdvan ve Bahattin bey'lere teşekkür ederim.
Bahattin Ersönmez 2 ay önce
Kaleminize sağlık, teşekkürler Şevket bey.
Hammadde stoklarının, emek ve ömür olduğunu fark ettikleri gün, inşAllah geç kalmış olmazlar..Kılavuzlarını iyi seçenler, başarılı firmaları örnek alanlar, kazanmaya devam ediyorlar..
Ahmet Turan AĞAR 2 ay önce
Eline, kalemine ve yüreğine sağlık kıymetli abim.
Şevket Çetinkaya 2 ay önce
eyvAllah Ahmet bey, teşekkürler
Namaz Vakti 26 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü